ترسیم نقشۀ دانش گردشگری پایدار ـ مسئولانه: تحلیل شبکۀ همکاری و هم‏‌تألیفی با رویکرد علم‏‌سنجی



گردشگری تحت تأثیر نگرانی دربارۀ محیط‏‌های طبیعی و اجتماعی قرار گرفته است. به‏‌منظور برطرف‏کردن این نگرانی، گردشگری پایدار به رویکردی غالب در توسعۀ گردشگری تبدیل شده است. با این حال بحث دربارۀ این حوزه و در برخی موارد انتقاد از آن همچنان ادامه دارد. گردشگری مسئولانه راهکار دیگری است که برای تعامل محیط و گردشگر مطرح شده است. این مقاله به‌‏منظور بررسی محتوای پژوهش‏‌های صورت‏‌گرفته دربارۀ گردشگری پایدار و مسئولانه و ارتباط بین آن‏ها نگاشته شده است تا بتوان شرایط موجود را درک و جهت‏‌گیری پژوهش‌‏های آینده در این حوزه را تعیین کرد. از این رو مقالات این حوزه در بازۀ زمانی1990 تا 2019‏ با رویکرد علم‏‌سنجی مرور شده است. مجموعاً 1518 مقالۀ بازیابی‏‌شده از پایگاه‌‏دادۀ وِب‏‌آو‏سایِنس، با استفاده از تحلیل شبکۀ همکاری و شبکۀ هم‌‏استنادی و شبکۀ هم‏‏‌واژگانی، تحلیل شده‏‌اند. یافته‌‏ها نشان می‌‏دهد که تمرکز موضوعات از مفهوم‌‏سازی گردشگری پایدار به سمت موضوعات حکمرانی و مسئولیت اجتماعی تغییر یافته است و در سایۀ گردشگری پایدار، مفهوم جدیدتری در حال شکل‏‌گیری است که به موضوع مسئولیت‏‌پذیری در حوزۀ گردشگری می‏‏‌پردازد. بر مبنای نتایج پژوهش موضوعات داغ پژوهشی و روند تحول پژوهش‌‏های آینده در این حوزه تبیین شده است.



منبع